bilimsel aciklama

uzayin olumu800

Evrenin Yok oluşu için 5 Farklı Olasılık

Evrenin nasıl başladığı konusunda birçok fikir var, peki ama nasıl bitecek?

Yapılan hesaplamalar evrenin sonsuza dek var olmayacağı yönünde sonuçlar veriyor. Günümüzden yüz milyarlarca yıl sonra evren ne durumda olacak? Bildiğimiz evren nasıl son bulabilir?

zaman durdugunda

1. Zamanın Durması

Evrenin sonsuza dek sürmeyeceğini biliyoruz çünkü zaman içinde geriye bakıp nasıl değiştiğini görebiliyoruz. Teleskoplarımızdan geçerek gördüğümüz ışık eskidir. Çünkü ışığın uzak galaksilerden teleskoplarımıza geçmesi zaman alır. Gördüğümüz bazı görüntüler milyarlarca yaşındadır. Bu surumda, eğer bu teleskoplarla evrende yeterince uzağa bakabiliyorsak, evrenin milyarlarca yıl önce nasıl olduğunu görebiliriz.

Teleskoplarımızdan bakıpta gördüğümüz milyarlarca yıl öncesine ait görüntüler, galaksilerin bugün olduğundan daha yakın oldukları ve her şeyin zaman geçtikçe her şeyden gittikçe hızlanan bir şekilde uzaklaşıyor olduklarıdır.

Bilim adamları, bu genişlemeye neden olan gizemli gücün ne olduğundan emin değiller ama buna bir isim verdiler: karanlık enerji, bir çeşit ters yerçekimi uygulayan bir çeşit madde ya da alan. Yerçekimi çekerken karanlık madde iter.

Zamanın durması görüşüne göre; evren sonsuza dek genişlemeye devam edemez. Bir yerde artık durmak zorundadır, bu durum zamanın da duracağı anlamına gelecektir. Bu durumda bildiğimiz evrenin sonu gelebilir.

kuantum

2. Büyük Soğuma

Evreni genişleyen bir duman bulutu olarak düşünürsek, genişleyen duman bulutu hiçliği kaplayarak nihayetinde hiçlikten yoksun kalır. Evrende yeterince karanlık enerji varsa, her şeyin diğerlerinden gittikçe uzaklaşmasına neden olur. Galaksiler ve galaksiler içerisindeki yıldızlar birbirilerinden uzaklaştığı için artık birbirleriyle etkileşime giremeyecekler ve yeni yıldızlar oluşmayacak.

Bu genişleme sonunda, atomların yapısını da etkileyerek atomu oluşturan parçacıkların da aralarında bir esnemeye neden olacak, her şeyi oluşturan atomik parçacıklar atomaltı parçacıklara dönüşecek ve bu atom altı parçacıklar birbirlerinden uzaklaşacak ve birbirleriyle etkileşime giremeyeceklerdir.

Evren karanlık, soğuk ve hareketsiz olacak, bu yüzden bu senaryoya "Büyük Soğuma" da deniyor.

uzay yirtilmasi 

3. Büyük Yırtılma

Bu görüşe göre evrenin genişlemesi devam ederse evrende yırtılmaya sebep olabilir. Size saçma gelmiş olabilir. Ama yorum yapmadan önce kara deliklerin nasıl oluştuklarına bakmak gerekir.

Basitçe kara delikler ölen yıldızların uzayda oluşturdukları deliklerdir. Yıldızlar Süper Nova adı verilen şiddetli bir patlamayla dış katmanlarını uzaya saçarlar. Ancak bu aşamadan önce yıldız yavaş yavaş içine çökerek sıkışır ve aşırı yoğun bir kütleye sahip olur. Eğer bu için çökme ve sıkışma yeterli bir seviyeye ulaşırsa Süper Nova gerçekleştiği zaman uzayı delerek bir kara delik oluşmasına sebep olabilir.

Bu olay bize uygun şartlarda uzayın delinebileceğini göstermektedir. Bu açıdan baktığımızda yeterli bir genişleme olursa aynı şekilde uzay yırtılabilir de. Bu olay gerçekleştiğinde aynı kara delikte olduğu gibi herşeyi içine çekerek maddenin bilmediğimiz bir yere akmasına sebep olabilir.

Bu olayın ne zaman olacağına dair Teorik astrofizikçi Katie Mack, Temmuz ayında yapılan NECSS konferansında yaptığı konuşmada, 120 milyar yıl gibi bir hesaplama yapıldığını söylemiştir.

 uzay carpismasi

4. Büyük Çarpışma

Bilim insanları karanlık enerjinin sabit bir kuvvet ile evrenin sürekli genişmelesine sebep olduğunu düşünüyorlar. Karanlık enerji şimdilik kütle çekimi kuvvetine üstün geliyor. Peki ya bu durum tersine dönmeye başlarsa? Eğer karanlık enerji, yer çekimi kuvvetine karşı koyamayacağı bir noktaya gelirse, bu sefer de evren daralmaya ve küçülmeye başlar. Evren içine çökmeye başlar. Galaksiler birbirlerine iyice yaklaşarak sonuçta çarpışırlar ve kendi yer çekimlerinin gücü altında çökerler.

Büyük çarpışma görüşüne göre evren sonunda ilk başladığı duruma geri dönebilir.

higgs alani 

5. Vakum Bozulması

Son üç senaryo milyarlarca yıl boyunca gerçekleşmezken, vakum bozulması her an gerçekleşebilir. Bu görüş, Higgs Alanı adı verilen, evrenimize nüfuz eden bir güç potansiyeline dayanan bir şeyin doğasına dayanır.

Higgs Alanı’nın potansiyeli bir su kaydırağından kayan birisinin durumu ile açıklanabilir. Su kaydırağından kayan birisi havuza düştüğünde kaydırağın yüksekliğine göre havuzun dibinde belli bir derinliğe kadar iner ama bir süre sonra artık daha fazla inmez. Evrenin genişlemesine sebep olan güçler kaydırağın yüksekliğini, havuz ise hiçliği temsil ediyor. Evren bir vakum etkisi ile hiçliğe doluyor.

Evrenin genişlemesi de bu şekilde Higgs Alanı’nın potansiyeline göre devam ediyor ama peki ya havuzda bir tıpa varsa ve bu tıpa bir anda açılırsa? O zaman bütün hesaplarımız alt üst olabilir ve bildiğimiz evrenin sonu gelebilir.

Evrende herhangi bir zamanda yeterli enerjiye sahip bir olay meydana gelirse, evrenin fişini çekebilir. Daha da endişe verici olan, herhangi bir prodüksiyon olmaksızın gerçekleşebilir.

 

 Kaynak: Curiosity

 

Please publish modules in offcanvas position.