Pin It

internette sinirlar

İnternette Siyasi Sınırlar Oluşur mu?

Ülkeden ülkeye değişen internetteki deneteleme ve sansür uygulamaları, yine ülkeden ülkeye değişen farklı internet anlayışları ortaya çıkarırken, ulaslararası e-ticarete karşı her ülkenin farklı vergi ve hukuk uygulamaları ister istemez internette sanal sınırlar oluşmasına sebep oluyor.

Bu sanal sınırlar şimdilik seçici geçirgen bir yapıya sahip ancak özellikle kişisel verilerin ulusal güvenliği tehdit edecek bir şekilde kullanımı ve bunun sonuçları ile ileride daha belirgin sınırlar oluşmasına sebep olabilir.

Eskiden Nasıldı?

Siz de 90' larda internet patlamasını yaşayanlardansanız günümüzden daha yavaş olmasına rağmen internetin ne kadar özgür olduğunu hatırlarsınız. Kuşkusuz bu özgürlük internetin ilk zamanlarındaki denetimsizlikten kaynaklanıyordu.

90' larda internet tüm olumlu ve olumsuz yönlerine karşın dünyanın tüm bilgisini bir anda herkesin özgürce erişebileceği bir hale getirmişti. İnsanlar internette birşeyler paylaşarak sınırsız bir şekilde ifade özgürlüğü kazanmışlardı.

Ama sonra işler yavaş yavaş değişti. Önce internet şirketleri, özellikle arama motorları, reklam pazarlama stratejileri belirlemek için insanların internet kullanım alışkanlıklarını toplamaya başladılar. İnsanları kullanıcı adı ile giriş yapmaya teşvik ederek kişisel veri havuzları oluşturmaya başladılar. Bu sayede insanları etiketleyip çeşitli kategoriler ile ilişkilendirerek reklam verenler için hedef kitleler oluşturabilir hale geldiler.

Bir yandan da internetteki aşırı özgürlük yasa dışı faaliyetler için de bir alan haline gelmişti. Bu durumu fark eden devlet kurumları interneti kontrol altına almaya başladılar. Tamda bu noktada ülkeden ülkeye değişen tölerans ve farklı yasalar sebebiyle, özgürlük alanları ülkeden ülkeye değişmeye başladı.

Denetimler Artınca

İnsanların davranışlarını ve tercihlerini kontrol almaya çalışan Rusya, Çin ve bizim gibi ülkelerdeki iş başındaki yönetimler, mevcut yönetimin dünya görüşüne bağlı olarak, yayınlanan sitelerin içeriklerini ve insanların sitelere girişlerini denetlemeye başladılar. Uygun görmedikleri yerli ve yabancı sitelere sansür uygulamaya başladılar.

Diğer yandan internette toplanan çok sayıda kişisel veriler istihbarat örgütleri ile ülkelerin silahlı kuvvetlerinin de dikkatini çekmeye başlamıştı. Bu verileri kullanarak başka ülkelerde toplumsal olayları yönlendirme gücü elde ettiler. Etiketler ve kategorik olarak depolanabilen kişisel bilgiler sayesinde kitlelere sosyal medya üzerinden belli bir görüşü empoze etmek ve kitleleri belli bir davranışa yönlendirmek mümkün oluyordu. Bakınız: NSA Skandalı , Cambridge Analytica Skandalı

Kişisel Verilerin Korunması

Cambridge Analytica skandalı ile birlikte tüm dünyada kişisel verilerin korunması kanunları çıkarıldı. Bu tedbirler, suistimaller ortaya çıktıkça dahada artabilir. Çünkü merkezi ABD'de bulunan çok sayıda şirket, ABD yasalarına tabi oldukları için istendiği taktirde başka ülkelerin vatandaşlarına ait bilgileri FBI, CIA yada adalet kurumları ile paylaşmak zorunda kalabilir. Bu bilgilerin askeri amaçlı yada ticaret savaşlarında koz elde etmek amacıyla kullanılması halinde ortaya çıkacak suistimallerde, diğer ülkelerin merkezi ABD'de bulunan şirketlere erişimi engellemesi büyük bir olasılık olarak karşımızda duruyor.

Çin'in hem uluslararası internet kulanımını hem de ulusal internet kullanımını denetim altında tutmasının sebeplerinden bir tanesi de budur. Google Çin'de büyük engellemelerle karşılaşıyor ve uzun zamandan bu yana Çin'e girmeye çalışıyor. (Bakınız: dunyahalleri.com/google-cin-icin-sansurlu-bir-arama-motoru-modeli-uzerinde-calisiyor) Çin'de şu anda "yerli ve milli" arama motoru baidu kullanılıyor. Çin'de en çok tercih edilen sosyal medya uygulması yine yerli ve milli Tencent uygulaması. Rusya'da da durum aynı; Yandex ve VK.com gibi siteler en çok tercih edilen siteler.

İnternette Sınırlar Oluşuyor

Yakın zamanda bir röportajda Eski Google CEO'su Eric Schmidt, gelecekte internetin ABD yönetimli ve Çin yönetimli olmak üzere iki farklı türünün olacağını düşündüğünü söyledi.

Eric Schmidt;

Bence en muhtemel senaryo, internetin parçalara ayrılması değil, Çin yönetimli ve (Çinli olmayan) ABD yönetimli olmak üzere çatallanması.

Bugün Çin’e baktığınızda -ben yakın zamanda oradaydım- kurulan şirketlerin, sunulan hizmetlerin, yaratılan servetlerin büyüklüğü olağan üstü. Çin internetinin, Çin gayrisafi milli hasılasındaki payı, ABD’dekine oranla daha büyük -ki ABD’deki oran da oldukça büyük bir rakama tekabül ediyor.

Çin’i düşündüğünüzde “Ha evet, internet konusunda bayağı iyiler” diyorsanız asıl noktayı kaçırıyorsunuz. Küreselleşme, onların da oynama hakkı olduğu anlamına geliyor. Bence Çinli ürünler ve hizmetlerden fantastik liderlikler göreceğiz. Ama bu ürün ve hizmetlerle birlikte, sansür ve kontrollerle yönetilen bir hükumetten gelen farklı bir liderlik şeklinin tehlikesi de bulunuyor.

Bir Kuşak Bir Yol girişimine bakın -60 civarında ülkeyi kapsayan bir girişim. Bu ülkelerin bazı özgürlüklerden vazgeçip Çin altyapısını kullanmaya başlaması kesinlikle mümkün.

Kaynak: Dünya Halleri

Özetle Çin kendi internetini oluşturmak istiyor. Bu altyapıyı kullanmak isteyen ülkeler Çin'in koyduğu kurallara uygun hareket etmek zorunda olacaklar. Çin'in oluşturmak istediği bu yeni internet altyapısına, Çin ile komşuluk ve ticari ilişkileri olan 60 kadar ülkenin dahil olacağı düşünülüyor.

Her ülke kendi internetini oluşturmaya kalkarsa nasıl bir dünya ortaya çıkabilir? Kuşkusuz sanal sınırları, sanal gümrük kapıları, sanal vizeleri olan bir dünya.

Sansürün Sınırların Oluşmasındaki Etkisi

Ülkemizde ise bu günlerde hükümet yeni bir sansür yasasını meclisten geçirmeye çalışıyor. Tüm internetten yayın yapanları kapsayan yasada özellikle ülkemizde çok takip edilen Netflix, Blu TV, Puhu TV gibi IPTV givi internet yayıncılarının sunduğu yayınlar sansürlenecek.

İnternete RTÜK denetimi hakkında konuşan Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Ahmet Arslan'ın yaptığı açıklama şu şekilde:

"Gerçek hayatta her ne suç ise sanal hayatta da aynı şeyler suç. 'Suç işleme özgürlüm var' deme şansımız yok. Özgürlüğümüz nereye kadardır? Başkalarının özgürlük alanına müdahale ettiğimiz sınıra kadardır. Özgürlükler sınırsız değil.

Nitekim biz gerek televizyon yayıncılıkları, gerek radyo yayınları konusunda eğer milli güvenliğe müzahir, ülkenin ahlaki düzenine müzahir bir yanlışlık yapılıyorsa bununla ilgili işlem yapmak durumundayız, yapıyoruz.

"Bugün televizyonlarda sansür mü var? Her program yayınlanabiliyor. Herkes hakkaniyet ölçülerinde. İnsanımızın ülkemizin değer yargıları çerçevesinde yayın yapabiliyor.

Hiç kimsenin normal değer yargılarımız içerisinde yaptığı çalışmaya müdahale etmek değildir. Özetlemek gerekirse televizyonda her ne yapılıyorsa aynısının internette de yapılabilmesini istiyoruz. Bunun dışında bir yanlışlık varsa elbette ki engellenmesi o yanlışa müdahale edilmesi gerekir. Nitekim getirilen düzenlemenin amacı budur. Bence başka amaçlar çıkarıp 'Sansür getiriyor' demek kadar yanlış bir şey yok.

Ahlaki değerler var, müstehcenlik var. TV yayınlarında her ne yanlış ise... Orayla ilgili herhangi bir eleştiri yok. Tam tersine bazen vatandaşlar RTÜK görevini neden yapmıyor diyor. Ama ülkemizin değer yargıları var, dünyanın kabul ettiği değer yargıları var. RTÜK'ün mevzuatla bağlandığı kurallar silsilesi var. Bu işlemler çerçevesinde RTÜK gerekli işlemleri yapıyor. İnternet üzerinden yapılan TV yayınlarında da bu tip sınırlamalarla biz işimizi yapacağız. Bunun dışında birisi işlem yapıyorsa elbette ki bir müeyyidesi olacak zira düzenleme bunu içeriyor."

Kaynak: Cunhuriyet

 

Bakanın da üzerinde durduğu üzere; ülkemizdeki anlayış ve buna bağlı uygulamalar ile dünyadaki durum farklı. Mevcut yönetimin, dünyadaki tüm uygulamaları olduğu şekliyle kabul etmeyeceği ortada. Yönetimin savunduğu dünya görüşü ile bağlantılı olarak ileride daha farklı kısıtlamalar da gelebilir.

İnternet, dünyadaki tüm insaları bir birine bağlayan ve bizi bir dünya vatandaşı gibi hissettiren çok büyük bir araç. Biz bu duyguyu 90' larda daha fazla hissetmiştik. Ancak işin içine siyaset ve politika girdikçe insanlar bu ağdan öbek öbek kopartılmaya başladılar. Kanun koyucular, insanların tercihlerine önem vermeyip, insanlar için neyin iyi neyin kötü olduğuna savundukları dünya görüşüne göre karar veriyorlar. Dünyadaki hakim kültürün kendi insanları için uygun olup olmadığına, insanların tercihlerine bakmadan kendileri karar veriyorlar. Bireysellik hiçe sayılıyor.

Çin' in oluşturmayı düşündüğü internet projesi bizim ülkemizde de uygulanırsa sanal sınırlar iyice oluşmuş olacak. Böylece yönetim, yabancı siteleri uzun uzadıya kontrol etmek zorunda kalmayacak. Ülkemizde yayın yapmak isteyen internet sitesi, çeşitli prosedürleri yerine getirdiği taktirde yayın yapabilecek. Belki de sunucusunun ülkemizde olma zorunluluğu olacak. Dışarı veri göndermesi denetlenecek.

Her ülkenin kendi interneti olması ve yabancıları içeri kabul etmemeleri, kimileri için korkunç bir senaryo olabilir ama Çin'in projesi gerçekleşirse mecburen biz de bu duruma adapte olmak zorunda kalabiliriz.

Şu anda internet sitesinin adresini direkt olarak yazarak yabancı ülkelerin kendi dilindeki sitelerine ulaşabiliyoruz. Ancak bu durum uzun sürmeyebilir. Gelecekte sanal alemde sınırları belirlenmiş bir alanda hareket etmek zorunda kalabiliriz.

Yabancı sitelerden çok fazla yararlanıyorsanız şimdilik tadını çıkarın.


Yazan: Özkan BAVLI | 30 Eylül 2018

Pin It

Son Haberler

  • İsrailliler Ay'a Tardigrad Bulaştırdılar

    Bilimsel Haberler Aug 26, 2019 | 23:43 pm

    İsrailliler Ay'a Tardigrad Bulaştırdılar İsrailliler Ay'a Tardigrad Bulaştırdılarİsrailliler tarafından Nisan ayında Ay'a gönderilen uzay aracı Beresheet iniş yaptığı sırada bilinmeyen bir sebeple düştü. Daha sonra aracın tardigrad olarak bilinen mikroskobik su ayılarını taşıdığı ortay çıktı. Bu fiyaskoyla birlikte Ay'a çok sayıda dünyalı organizma bulaştırılmış[…]

    Read more...
  • Samanyolu Galaksisi'ni Nasıl Kolonize Edeceğiz?

    Bilimsel Haberler Jul 1, 2019 | 15:28 pm

    Samanyolu Galaksisi'ni Nasıl Kolonize Edeceğiz?Nasa tarafından bu yıl 10. kez düzenlenen Küresel Yörünge Optimizasyon Yarışması'nda (GOTC X), günümüzden 10 bin yıl sonra insanların Samanyolu Galaksi'sini nasıl kolonize edecekleri simüle edildi. Yarışmayı Çin'in ekibi kazandı.Yarışmanın “problemi” şu şekilde belirtildi: Günümüzden yaklaşık[…]

    Read more...
  • Kardeshev Ölçeği Nedir

    Bilimsel Haberler Apr 15, 2019 | 09:04 am

    Kardeshev Ölçeği Nedir Kardeshev Ölçeği Nedir?Teorisyenlere göre bir medeniyetin gelişmişlik derecesi onun enerji kullanımıyla, buna bağlı olarak bilgi ve becerileriyle doğru orantılıdır. Bir medeniyet büyüdükçe ve gelişmiş hale geldikçe, nüfus artışına ve kullandıkları teknolojilerin enerji gereksinimlerine bağlı olarak enerji taleplerinin hızla artacağı varsayılmaktadır.[…]

    Read more...